داشتن پوستی سفید و روشن از آرزوهای دیرینه بسیاری از افراد دارای پوست تیره است. گلوتاتیون GSH یک آنتی‌اکسیدان قوی است که توسط بدن ما تولید می‌شود و عمدتا از سه اسیدآمینه گلیسین، گلوتامات و سیستئین تشکیل شده است. گلوتاتیون با محافظت از سلول‌ها در برابر رادیکال‌های آزاد، پراکسیدها، پراکسیدهای لیپید و فلزات سنگین از آسیب به سلول‌ها جلوگیری می‌کند.
سفید شدن پوست با گلوتاتیون

این عامل برای اولین بار در سال 1920 در انگلستان به دلیل ویژگی‌های کاهش اکسیداسیون کشف شد و هنوز هم به ‌طور گسترده‌ای به عنوان یک آنتی‌اکسیدان برای بسیاری از نیازهای پزشکی استفاده می‌شود.
محتویات گلوتاتیون GSH

شکل 1 محتویات گلوتاتیون GSH

از نظر تاریخی GSH به صورت خوراکی و با دوزهای نسبتا کم برای بیمارانی که به درمان‌های مختلف پزشکی نیاز به کمک آنتی‌اکسیداسیون دارند، تجویز می‌شود اما اخیرا GSH به عنوان یک ماده روشن‌کننده پوست شناخته شده است. مشخص شده است که دریافت GSH اضافی در روند ملانوژنز یا همان تولید رنگدانه در پوست تداخل ایجاد می‌کند و با کاهش سطح رنگدانه‌های پوست، باعث روشن شدن پوست می‌شود.
شایان ذکر است که این نقش خاص GSH به عنوان سفیدکننده پوست از عوارض خاصیت آنتی‌اکسیدانی آن است و برای دستیابی به روشن شدن پوست، دوزهای زیادی از GSH باید به بیماران تزریق شود که بیشتر از طریق عضلات یا از راه‌های داخل وریدی انجام می‌شود. در این مقاله دکتر مریم ملکی متخصص پوست و مو به بررسی بیشتر این موضوع می‌پردازد.
عملکرد گلوتاتیون روی پوست

شکل 2 عملکرد گلوتاتیون روی پوست

هیاهوی اخیر پیرامون خواص ضدملانوژنی گلوتاتیون منجر به این شده است که پزشکان به طور مکرر آن را به عنوان دارویی شگفت‌انگیز برای روشن‌سازی پوست و درمان هایپرپیگمانتاسیون، به ویژه در جمعیت‌های قومی با رنگ پوست تیره استفاده کنند. این پدیده اخیرا به دلیل بازاریابی تهاجمی و سرمایه‌گذاری شرکت‌های داروسازی مشاهده شده است. با این حال استفاده افسارگسیخته از آن به ویژه به عنوان یک فرمول تزریقی با توجه به شواهد موجود در دانش ما در مورد پتانسیل ضدملانوژنیک آن، محدود بودن شواهد بالینی که به نقش آن در روشن شدن پوست کمک می‌کند و ممنوعیت قانونی توجیه‌پذیر نیست. حتی اگر گلوتاتیون تزریقی فقط برای اختلالات شدید کبدی و برای پیشگیری از مسمومیت عصبی همراه با شیمی‌درمانی مورد تایید قرار گرفته باشد، ولی متاسفانه فقدان قوانین قانونی حاکم بر استفاده از گلوتاتیون سیستمیک در بیشتر کشورها به استفاده بدون کنترل از آن برای روشن شدن پوست کمک کرده است. متاسفانه شواهد بالینی فعلی در مورد گلوتاتیون وریدی برای روشن شدن پوست بسیار محدود است.
مزایا گلوتاتیون

شکل 3 مزایا گلوتاتیون

معرفی گلوتاتیون

دل‌مشغولی برای کشف گزینه‌های درمانی که بتواند به داشتن رنگ پوست روشن‌تر کمک کند، یک رویای بزرگ در افراد با رنگ پوست تیره بوده است. داروهای موضعی قبلی شامل: هیدروکینون، آلفا و هیدروکسی اسیدهای بتا، ترتینوئین، مکینول، آربوتین، ویتامین C، عصاره سویا و ترکیبات متعدد از جمله مواد جدید اکنون برای درمان تیرگی‌های صورت به ویژه ملاسما و برای روشن‌سازی کلی پوست مورد نظر هستند. عوارض جانبی موضعی این ترکیبات دارویی و مقدار مورد نیاز برای کاربرد سطح وسیع از محدودیت‌های عمده این روش در روشن‌سازی کل بدن هستند. بدیهی است که اثر این داروها که به صورت موضعی استفاده می‌شوند، تنها به ناحیه کاربرد محدود می‌شود، بدون آن که اثر روشن‌کننده سیستمیک یا کلی قابل ‌توجهی در پوست ایجاد شود. به همین دلیل همیشه تلاش برای یافتن یک عامل سفیدکننده سیستمیک پوست وجود داشته است. آنتی‌اکسیدان‌‌های خوراکی مانند ویتامین C، ویتامین E، ترانکسامیک‌اسید، فلاونوئیدها و عصاره‌های مختلف گیاهان در ملاسما و اختلالات هایپرپیگمانتاسیون آزمایش شده‌اند، اما هیچ یک ثابت نکرده‌اند که قادر باشند اثر روشن‌کنندگی روی کل پوست بدن ایجاد کنند.
ساختار مولکولی گلوتاتیون

شکل 4 ساختار مولکولی گلوتاتیون

گلوتاتیون به عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی با خاصیت ضدملانوژنیک اخیرا به محبوب‌ترین داروی سیستمیک روشن‌کننده پوست تبدیل شده است. محبوب‌ترین و بحث برانگیزترین روش مصرف گلوتاتیون برای روشن شدن پوست، داخل وریدی بوده است (IV).
گلوتاتیون وریدی

شکل 5 گلوتاتیون وریدی

در حال حاضر با دانش فعلی ما گلوتاتیون وریدی توسط مراجع نظارتی قانونی برای اختلالات سیستمیک خاص، فقط تایید شده است. علائم تایید شده توسط سازمان کنترل استاندارد داروهای مرکزی عبارتند از:

  1. کبد چرب الکلی
  2. فیبروز کبدی الکلی
  3. سیروز کبدی الکلی
  4. هپاتیت الکلی

سازمان غذا و داروی فیلیپین (FDA) استفاده از آن را به عنوان یک درمان کمکی برای کاهش سمیت عصبی مرتبط با شیمی‌درمانی داروی شیمی‌درمانی «سیس پلاتین» تصویب کرده است. گلوتاتیون علاوه‌بر این که یکی از غنی‌ترین آنتی‌اکسیدان‌ها است، پس از کشف خاصیت ضدملانوژنیک آن به عنوان یک ماده روشن‌کننده پوست نیز تبلیغ می‌شود. مکانیسم‌های فرض شده برای کمک به خواص ضدملانوژنیک آن، مهار آنزیم تیروزیناز، انحراف ملانوژنز از eumelanin تیره‌تر به فایوملانین روشن‌تر و مهار رادیکال‌های آزاد به نظر می‌رسد.
گلوتاتیون که به عنوان داروی جادویی برای سفید کردن پوست در کشورهایی مانند جمهوری فیلیپین شناخته می‌شود، در مدت زمان کوتاهی شاهد گسترش سریع محبوبیت خود در سراسر جهان شده است. این نتیجه کمپین‌های تبلیغاتی رسانه‌ای پشتیبانی شده در مورد تاثیرات تقریبا ناخوشایند این دارو، به عنوان یک داروی شگفت‌انگیز نه تنها برای اختلالات هایپرپیگمنتیشن مانند ملاسما، بلکه همچنین برای سفید شدن پوست است.
از آن جا که جذب GSH خوراکی در انسان پایین است، تولیدکنندگان تزریقات IV GSH این روش تجویز را برای دستیابی سریع به سطوح درمانی مطلوب در خون و پوست توصیه می‌کنند تا نتایج فوری سفید شدن پوست را به دست آورند. با این حال همان طور که در بالا تاکید شد، شواهد علمی ارزیابی اثر‌بخشی IV GSH هنوز وجود ندارد. علاوه‌بر این مدت زمان درمان و میزان ماندگاری اثر آن هنوز مشخص نشده است. علی‌رغم کمبود شواهد، تولیدکنندگان IV GSH توصیه کرده‌اند دوز 600-1200 میلی‌گرم را به صورت هفتگی یا دو بار در هفته تزریق کنند، بدون این که مدت زمان مشخص برای درمان بررسی و تایید شده باشد.
اگرچه بی‌خطر بودن کلی گلوتاتیون وریدی IV GSH، در مطالعات ارزیابی استفاده از آن برای ناباروری مردان و اختلالات کبدی، قانع‌کننده به نظر می‌رسد، چندین عارضه از گلوتاتیون وریدی IV GSH در فیلیپین ثبت شده است. عوارض جانبی گزارش شده شامل راش‌های (بثورات) پوستی نامطلوب از جمله سندرم استیونس-جانسون (SJS) و نکرولیز اپیدرم سمی (TEN)، درد شدید شکم، اختلال عملکرد تیروئید، اختلال عملکرد کلیه و عوارض کشنده مانند آمبولی هوا یا سپسیس بالقوه کشنده به دلیل روش نادرست غیراستریل تزریق IV و استفاده از GSH تقلبی می‌باشند.
عوارض گلوتاتیون وریدی

شکل 6 عوارض گلوتاتیون وریدی

شواهد قانع‌کننده کمی در مورد گلوتاتیون به عنوان درمانی برای هایپرپیگمانتاسیون (hyperpigmentation) در زمان حاضر وجود دارد و بسیاری از بحث‌های جدال‌برانگیز، استفاده از گلوتاتیون را احاطه کرده است. مطالعات‌ موجود تا به امروز که نقش گلوتاتیون در روشن شدن پوست را از طریق حالت‌های مختلف ارزیابی کرده‌اند، دارای محدودیت‌های زیادی بوده‌اند. اگرچه بی‌خطر بودن گلوتاتیون GSH موضعی و خوراکی خوب به نظر می‌رسد اما اثر آن‌ها (به ویژه در طولانی مدت) همچنان جای سوال دارد.
فراتر از عوارض مشاهده شده، یکی از اصلی‌ترین موضوعات مربوط به مکمل گلوتاتیون برای مقاصد روشن‌کننده پوست این است که هنوز هیچ مطالعه گسترده‌ای در مورد GSH و اثرات طولانی مدت آن انجام نشده است، بیشتر به این دلیل که از GSH به عنوان سفیدکننده پوست استفاده نشده است. قسمت عمده‌ای از گلوتاتیون در آسیا تولید می‌شود و محیط‌های تولید و کنترل آن‌ها تاکنون تضمین‌کننده ایمنی و قابلیت اطمینان محصول نیستند. FDA (اداره غذا و دارو) ایالات متحده اخیرا در مورد خرید و استفاده از GSH هشدار داده است. یکی از داروسازان FDA اخیرا ادعا کرده است که این محصولات به طور بالقوه خطر جدی برای مصرف‌کنندگان دارند. شما اساسا یک ماده ناشناخته را به بدن خود تزریق می‌کنید که نه می‌دانید که دقیقا حاوی چه ماده‌ای است و نه این‌ که چگونه ساخته شده است.
در پایان دکتر مریم ملکی ادامه می‌دهد، قبل از این که بیماران ما تحت درمان‌های مبتنی بر گلوتاتیون قرار بگیرند، شواهد بیشتری به صورت آزمایش‌های با کیفیت بالا با طراحی مطالعه بهتر، اندازه نمونه بیشتر و پیگیری طولانی مدت نیاز است.

لطفا از عکس‌های قبل و بعد بیماران در گالری عکس دیدن فرمایید.

آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

  • تلفن :03136662224

تعداد بازدید از این مطلب: 3
لطفا از عکس‌های قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

تلفن :03136662224

۰ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.