پسوریازیس (Psoriasis) که نام های دیگر آن صدفک یا داءالصَدَف می باشد، بیماری پوستی مزمنی است که پلاک های قرمز پوسته ریز خارش دار در پوست سر و آرنج و ساعد و زانو و ساق و سایر بخش های بدن ایجاد می کند. این بیماری را می توان افزایش بیش از حد سلول های پوستی از میزان ریختن آن ها دانست. این بیماری ممکن است باعث ایجاد شوره های نقره ای رنگ پولک مانند شود و لزوماً خارش دار نیست. پسوریازیس اشکال گوناگون با شدت های متفاوت داشته و مسری هم نمی باشد. مشخصه این دوره های مکرر فروکش و عود بیماری است. پسوریازیس در اواخر کودکی یا اوایل بزرگسالی شروع شده واغلب در سراسر عمر تداوم می یابد.

پسوریازیس چگونه ایجاد می شود؟

امروزه مشخص شده است که پسوریازیس یک بیماری مرتبط با سیستم ایمنی بدن است. در طی این بیماری سیستم ایمنی با ارسال سیگنال های معیوب موجب تسریع رشد سلول های پوست می شود. در واقع در حالت عادی سلول های پوست بطور دائم از لایه های زیرین به طرف سطح حرکت کرده، در آن جا هسته های خود را از دست داده و بصورت پوسته های مرده از بدن دفع می شوند.این روند بطور معمول حدود یک ماه به طول می انجامد، اما در جریان پسوریازیس، چرخه حیات سلول های پوست بر اثر همان اشکالات سیستم ایمنی، سرعت یافته، در نتیجه چندین لایه سلول مرده در سطح پوست تجمع پیدا می کنند که همان پوسته های پسوریازیس را تشکیل می دهند. در حقیقت در عارضه پسوریازیس، بلوغ سلول ها سرعت می گیرد و فقط سه الی چهار روز طول می کشد. از آنجا که لایه زیرین سلول های پوستی زودتر از حالت طبیعی، تقسیم می شوند، سلول های مرده در پوسته های ضخیم تر روی خارجی ترین لایه پوست جمع می شوند.

میزان شیوع پسوریازیس در جامعه چقدر است؟

بیماران اغلب تمایل دارند که بدانند آیا افراد دیگری نیز با بیماری مشابه آن ها در جامعه وجود دارند یا خیر؟ پسوریازیس از جمله بیماری های شایع پوست است، طوری که تخمین زده می شود حداقل یک درصد از مردم جهان به این بیماری مبتلا باشند، بنابراین اگر شما از پسوریازیس رنج می برید، باید بدانید دست کم 70 میلیون نفر دیگر در دنیا با شما در این درد شریک هستند!

البته شیوع پسوریازیس نیز همانند بسیاری از بیماری های دیگر در نواحی مختلف دنیا متفاوت است و به نظر می رسد بخصوص در کشورهای اسکاندیناوی بیشترین شیوع را داشته تا 6 درصد از جمیعت این نواحی ممکن است به پسوریازیس مبتلا باشند، در حالی که بر عکس در میان اسکیموها، ژاپنی ها و غرب آفریقا پسوریازیس بیماری نادری محسوب می شود.
اگرچه آمار دقیقی در مورد شیوع بیماری در مملکت ما وجود ندارد، اما باید گفت پسوریازیس در ایران نیز جزو بیماری های شایع پوستی بوده، به نظر می رسد در شمال ایران حتی از شیوع بالاتری نیز برخوردار باشد.

پسوریازیس در چه سنی ایجاد می شود؟

پسوریازیس اغلب در سنین جوانی شروع می شود، اما می تواند در هر سنی از دوران نوزادی تا سنین کهولت شروع شود. هم زنان و هم مردان تقریباً به یک نسبت به این بیماری مبتلا می شوند.

بیماری از کجا می آید؟ و چه عواملی در بروز آن دخیل هستند؟

این سئوال اغلب از اولین سوالاتی است که بیمار مبتلا به پسوریازیس یا همراهان وی از پزشک خود می پرسند. پاسخ به این سوال گرچه چندان ساده نیست اما به طور اختصار می توان گفت که عوامل متعددی در ایجاد شدن بیماری پسوریازیس موثرند و به اصطلاح این بیماری یک بیماری چند عاملی یا مولتی فاکتوریال است. از میان این عوامل بدون شک وراثت نقش اساسی دارد. بررسی های متعدد ژنتیکی نقش ارث را ثابت کرده است، هرچند تنها در 3/1 موارد، سابقه وجود بیماری در سایر اعضای خانواده دیده می شود. این مسئله نشان دهنده آن است که عوامل دیگری غیر از وراثت نیز در پدید آمدن این بیماری دخیل هستند که از مهمترین این عوامل می توان به موارد زیر اشاره کرد.

1- عوامل روحی: بی شک استرس های مختلف روحی و هیجانی در بروز یا تشدید بیماری پسوریازیس موثرند و در بسیاری از موارد خود بیمار به رابطه این استرس ها با بیماری خویش پی می برد.

2- عفونت ها: در مورد ارتباط عفونت ها با پسوریازیس اتفاق نظر وجود ندارد. شاید تنها رابطه ثابت شده بین اشکال قطرهای پسوریازیس و عفونت های حاد استرپتوکوکی باشد.

3- صدمات فیزیکی: علاوه بر استرس های روحی، صدمات فیزیکی به پوست نیز می تواند باعث ایجاد شدن پسوریازیس در محل ورود آسیب شود. بطور شایع خود بیمار نیز این تجربه را پیدا می کند که درست در محل خراشیدگی پوست یا محل برش جراحی، ضایعات پسوریازیس ایجاد می شوند. روی همین اساس است که به بیمار مبتلا به پسوریازیس توصیه می شود که از کندن پوسته ها و خراشیدن پوست خود پرهیز کند، چراکه این عمل می تواند باعث تشدید بیماری وی شود.

4 – داروها: بسیاری از داروهایی که بیمار مصرف می کند می تواند باعث ایجاد شدن یا شعله ور شدن پسوریازیس شود. از مهمترین این داروها می توان به ترکیبات لیتیوم، داروهای مسدود کننده بتا مثل پروپرانولول و اتنولول، داروهای ضد مالاریا مثل کلروکین، کلونیدین و ترکیبات ید اشاره کرد.

5 – عوامل هورمونی و متابولیک: پسوریازیس اغلب با عوامل هورمونی نیز در ارتباط است. برای مثال بطور معمول در جریان حاملگی، پسوریازیس تخفیف یافته و برعکس پس از حاملگی و در جریان شیردهی تشدید می شود. همچنین کمی کلسیم خون نیز می تواند باعث تشدید پسوریازیس شود.

6- نور آفتاب: اکثر بیماران اذعان میدارند که بیماری ایشان در زمستان بدتر می شود. شواهد گوناگون دیگر نیزحاکی از آن است که نور آفتاب باعث بهبودی پسوریازیس می شود. با این وجود هستند بیمارانی که نور آفتاب باعث شعله ور شدن بیماریشان می شود. روی همین اصل توصیه می شود که بیمار مبتلا به پسوریازیس از نور شدید آفتاب پرهیز کند.

آیا بیماری پسوریازیس مسری است؟

با توجه به عوامل بر شمرده شده در مورد منشأ بیماری، مشخص می شود که پاسخ این پرسش به روشنی منفی است و بیمار و همراهان وی نباید کوچکترین نگرانی از این بابت داشته باشند. بنابراین، اگر هم بیماری در شخص دیگری از اعضای خانواده ایجاد شده است نه به علت سرایت از فرد مبتلا، بلکه اغلب به خاطر زمینه های ژنتیکی مشترک است. همینطور اگر بیماری در یک فرد رو به گسترش است، نه به علت سرایت از کانونی به کانون دیگر، بلکه به خاطر سیر بیماری و بعضاً به علت صدماتی است که فرد به پوست خویش وارد کرده است.

آیا پسوریازیس ارثی است؟

همانگونه که گفته شد ارث نقش مهمی در بیماری پسوریازیس دارداما ژن واحدی برای این بیماری وجود ندارد. بیماران مبتلا به پستوزیازیس اغلب دوست دارند بدانند که آیا فرزندانشان نیز به این بیماری دچار خواهند شد یا خیر؟ پاسخ به این سئوال، چندان ساده نیست. بطور کلی می توان گفت اگر تنها یکی از والدین به بیماری دچار باشنداحتمال ابتلای فرزندشان کمتر از ده درصد خواهد بود اما اگر هر دوی والدین مبتلا به پسوزیازیس باشند تا 40 درصد این احتمال وجود خواهد داشت.

علایم شایع

این بیماری به شکل پوسته پوست های عـود کننده مزمن است که همراه با پلاک هـا یـا پـاپـول های فلس مانند خاکستری – نقرهای رنگ روی پوست ایجاد می شود. آرنـج هـا و زانـوها متـداولتـرین قسـمت های بدن هستند که دچار این عارضه پوستی می شـونـد. گـاهاً ایـن عـارضـه در یـک نقطه در هر دو سمت بدن ایجاد می شـود. اندازه ایـن لـکه هـا متــغیر است و ممـکن اســـت کــوچک و گاهی خیلی بزرگ (بزرگتر از کف دست) باشد.

نواحی پوستی مختصراً برجسته با کناره های قرمز و تنگ و پوشیده شده از پوسته های بزرگ سفید یا نقرهای رنگ در صدفک دیده می شود. این ضایعات ترک خورده و دردناک می گردند. خارش و درد مفاصل ممکن است همراه با این ضایعات پوستی بروز کند.

انواع پسوریازیس

  1. پسوریازیس پلاک مانند بیشتر در نواحی اکستانسور اندام مانند ارنج و زانو و در پوست سر و بیضه و با رنگ قرمز پررنگ
  2. پسوریازیس معکوس بر عکس نوع شایع پسوریازیس در نواحی فلکسور و در چین های پوستی مثل کشاله ران یا زیر بغل بصورت سطح نرم و خیس خورده (در دیابت و مصرف موضعی استرویید باید ابتدا علل قارچی را رد کرد)
  3. پسوریازیس قطرهای در اطفال با سابقه عفونت مخملک با GAS و عفونت های ویروسی و با شیوع کمتر پس از قطع استرویید
  4. پسوریازیس پوستولر لوکالیزه در کف دست و پا و با مصرف تنباکو ارتباط دارد.
  5. پسوریازیس ناخن بصورت اونیکولیز یعنی جدا شدن ناخن از بستر و منقوط شدن ناخن Pitting و ایجاد لکه های روغنی oil spot
  6. آرتریت پسوریازیسی در 70درصد موارد بصورت الیگوارتریت غیر قرینه
  7. پسوریازیس اریترودرمیک 90 درصد پوست قرمز می شود و نیاز به درمان اورژانسی دارد.

علاوه بر پوست، چه اعضای دیگری در پسوریازیس ممکن است مبتلا شوند؟

همانگونه که گفته شد در درصد کمی از بیماران مبتلا به پسوریازیس مفاصل درگیر می شود. همچنین در بخشی از بیماران ناخن ها درگیر می شوند. این امر بخصوص در افرادی که درگیری مفصلی دارند بیشتر دیده می شود. درگیری ناخن ها ممکن است بصورت جدا شدن صفحه ناخن از بستر ناخن، بروز نقاط ریز روی ناخن، ضخیم شدن زیر ناخن و یا تغییر شکل و تغییر رنگ ناخن تظاهر کند. اگرچه در درصد بالایی از بیماران پسوریازیس، ناحیه سر درگیر می شود، اما این مسئله باعث ریزش مو نمی شود.

لطفا از عکس های قبل و بعد بیماران در گالری عکس دیدن فرمایید.

آدرس: اصفهان – خ چهار باغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

تلفن :03116662224


تعداد بازدید از این مطلب: 0
لطفا از عکس‌های قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

تلفن :03136662224

۰ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.