در بیش از ۳۰ سال طبابت، هزاران بیمار مبتلا به آکنه را درمان کردهام. چیزی که همیشه برایم جالب بوده، این است که بسیاری از بیمارانی که با ناامیدی وارد مطب میشوند، جملهای تقریبا مشابه میگویند: دکتر، هر درمانی را امتحان کردهام، اما جوشهای من خوب نمیشود. در بیشتر این موارد، مشکل این نیست که داروی موثری وجود ندارد؛ مشکل این است که آکنه بیماری پیچیدهای است و درمان آن باید کامل، اصولی و متناسب با شرایط هر بیمار باشد.
دکتر مریم ملکی، متخصص پوست، مو و زیبایی، با بیش از ۳۰ سال تجربه در تشخیص و درمان بیماریهای پوست و مو، در این مقاله دلایل شایع مقاوم ماندن آکنه، اصول درمان و پاسخ به این پرسش که «چرا جوش ها خوب نمی شوند؟» را بررسی میکند.

چرا جوش ها خوب نمی شوند؟
اگرچه داروهای موثر زیادی برای درمان آکنه وجود دارد، اما بسیاری از بیماران به دلیل اشتباهات رایج یا درمان ناقص، نتیجه مطلوب را به دست نمیآورند. در ادامه مهمترین دلایل را مرور میکنیم.

1- انتظار نتیجه فوری
در هفتههای اول درمان، انتظار نداریم جوشها کاملا متوقف شوند. معمولا تعداد جوشهای جدید کمتر میشود، التهاب آنها کاهش پیدا میکند و ضایعات سریعتر بهبود مییابند. به تدریج فاصله بین ایجاد جوشهای جدید بیشتر میشود تا در نهایت بیماری وارد مرحله کنترل شود. بنابراین ایجاد چند ضایعه جدید در هفتههای اول، لزوما به معنی شکست درمان نیست.
2- قطع زودهنگام درمان
یکی از شایعترین دلایل عود آکنه، قطع دارو به محض مشاهده اولین علائم بهبود است.
نتیجه این کار:
- بازگشت جوشها
- طولانی شدن درمان
- افزایش احتمال ایجاد اسکار
3- مراجعه به افراد غیرمتخصص
تشخیص نوع آکنه و انتخاب درمان مناسب، نیازمند دانش تخصصی پوست است. در برخی بیماران، درمانهای ناقص یا نامناسب باعث مزمن شدن بیماری و ایجاد اسکار میشود.
4- نیاز به درمان خوراکی یا سیستمیک
در آکنههای متوسط تا شدید، بسته به نوع و شدت بیماری، ممکن است درمان موضعی به تنهایی کافی نباشد و استفاده از درمانهای خوراکی یا سایر درمانهای سیستمیک ضروری باشد. این درمانها باید تنها با نظر متخصص پوست و بر اساس شدت آکنه، سن، جنس، بیماریهای زمینهای و شرایط هر بیمار انتخاب شوند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- آنتیبیوتیکهای خوراکی
- ایزوترتینوئین (آکوتان)
- داروهای هورمونی در بیماران منتخب
- در برخی شرایط خاص، دوره کوتاهمدت کورتیکواستروئیدهای خوراکی برای کنترل التهاب شدید
مصرف خودسرانه این داروها یا قطع زودهنگام آنها میتواند باعث کاهش اثربخشی درمان، عود بیماری یا افزایش احتمال بروز عوارض شود. انتخاب نوع دارو، دوز مناسب و مدت درمان باید تحت نظر متخصص پوست انجام گیرد.
5- اهمیت درمانهای تکمیلی
برخلاف تصور بسیاری از بیماران، همیشه دارو به تنهایی بهترین نتیجه را ایجاد نمیکند. در بیماران مناسب، درمانهای کلینیکی میتوانند:
بسته به نوع آکنه، شدت بیماری و شرایط پوست، برخی روشهای کلینیکی ممکن است در بیماران منتخب بهعنوان درمان مکمل و در کنار درمان اصلی مورد استفاده قرار گیرند. انتخاب این روشها باید بر اساس تشخیص متخصص پوست و شرایط هر بیمار انجام شود.

بسته به نوع آکنه، شدت بیماری و شرایط پوست، برخی از روشهای زیر ممکن است بهعنوان درمان مکمل مورد استفاده قرار گیرند:
- کرایوتراپی
- تزریق داخل ضایعه کورتون
- تخلیه تخصصی کومدونها
- LED تراپی
- لیزر کمتوان
- IPL
- لیزر Genesis 1064
- Agnes RF
- پیلینگ سالیسیلیک اسید
- میکرودرمابریژن
- کلد پلاسما
۶- استفاده از محصولات نامناسب
یکی از دلایل مهم تشدید آکنه استفاده از:
- کرمهای چرب
- ضدآفتاب نامناسب
- لوازم آرایشی کومدوژنیک
- روتینهای پیچیده فضای مجازی
انتخاب محصولات باید متناسب با نوع پوست و تحت نظر پزشک انجام شود.
۷- دستکاری جوشها
فشار دادن جوشها باعث افزایش التهاب و احتمال ایجاد لک و اسکار دائمی میشود.

۸- استرس و سبک زندگی
استرس، کمخوابی، برخی الگوهای غذایی و بعضی داروها میتوانند در برخی افراد باعث تشدید آکنه یا دشوارتر شدن کنترل آن شوند. اصلاح سبک زندگی، بخشی از درمان آکنه است.
۹- نقش هورمونها
در برخی خانمها، بهویژه افرادی که علائم یا تشخیص سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) دارند، عوامل هورمونی میتوانند در ایجاد یا تشدید آکنه نقش داشته باشند.
۱۰- آکنه بزرگسالی
آکنه بزرگسالان در برخی افراد میتواند:
- طولانیتر یا مقاومتر باشد.
- به درمان زمان بیشتری برای پاسخدهی نیاز داشته باشد.
- در صورت التهاب شدید یا تأخیر در درمان، خطر ایجاد اسکار داشته باشد.
۱۱- تاخیر در درمان
هرچه درمان دیرتر آغاز شود، احتمال ایجاد اسکارهای دائمی بیشتر خواهد بود. در درمان آکنه، زمان نقش بسیار مهمی دارد.
۱۲- تاثیر آکنه بر کیفیت زندگی
آکنه فقط یک بیماری پوستی نیست. این بیماری میتواند باعث:
- کاهش اعتماد به نفس
- اضطراب اجتماعی
- کاهش کیفیت زندگی شود.
۱۳- شستوشوی بیش از حد پوست
شستن مکرر صورت باعث درمان آکنه نمیشود. برعکس، تخریب سد دفاعی پوست میتواند التهاب و ترشح چربی را افزایش دهد.
۱۴- خوددرمانی و توصیههای فضای مجازی
یکی از رایجترین اشتباهات، استفاده همزمان از چندین محصول معرفی شده در شبکههای اجتماعی است. هر نوع آکنه درمان مخصوص به خود را دارد و نسخه یک فرد، برای همه مناسب نیست.
۱۵- عود آکنه حتی پس از بهبود
بسیاری از بیماران تصور میکنند با برطرف شدن جوشها، بیماری برای همیشه پایان یافته است؛ در حالی که آکنه یک بیماری مزمن با استعداد عود است. حتی پس از کنترل کامل آکنه، ممکن است در برخی افراد به دنبال عواملی مانند استرس، تغییرات هورمونی، برخی تحریکات پوستی، قطع درمان نگهدارنده یا حتی بدون علت مشخص، ضایعات دوباره ظاهر شوند. به همین دلیل، در بسیاری از بیماران پس از پایان درمان اصلی، برنامه درمان نگهدارنده برای جلوگیری از عود بیماری توصیه میشود. پیگیری منظم با متخصص پوست نیز به کنترل بهتر بیماری و پیشگیری از ایجاد اسکار کمک میکند.
در بیش از ۳۰ سال تجربه درمان بیماران مبتلا به آکنه، همیشه تاکید داشتهام که درمان موفق فقط به تجویز دارو محدود نمیشود. آکنه یک بیماری چندعاملی است و در بسیاری از بیماران، ترکیب درمان دارویی صحیح با روشهای نوین کلینیکی میتواند به کنترل سریعتر التهاب، بهبود ضایعات فعال و کاهش احتمال باقی ماندن لک و اسکار کمک کند. امروزه پیشرفت تکنولوژی در حوزه پوست، ابزارهای ارزشمندی را در اختیار متخصصان قرار داده است. روشهایی مانند LED تراپی، لیزرهای کمتوان، IPL، لیزر Genesis، Agnes RF، پیلینگهای تخصصی و سایر درمانهای مکمل، در صورت انتخاب صحیح بیمار، میتوانند در کنار درمان اصلی، روند بهبود آکنه را موثرتر کنند. در کلینیک هور، با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و روشهای نوین درمانی، تلاش میکنیم برای هر بیمار یک برنامه درمانی اختصاصی طراحی کنیم؛ برنامهای که براساس نوع آکنه، شدت بیماری، شرایط پوستی و نیازهای فردی او انتخاب شود.
هدف ما فقط درمان جوشهای موجود نیست؛ بلکه کنترل بیماری، پیشگیری از عود و حفظ سلامت و کیفیت پوست در بلندمدت است.

خدمات مرتبط در کلینیک هور
در کلینیک هور، درمان آکنه تنها به تجویز دارو محدود نمیشود. پس از معاینه تخصصی، نوع آکنه، شدت بیماری، وجود اسکار، عوامل هورمونی و سبک زندگی بیمار بررسی میشود و براساس آن، برنامه درمانی اختصاصی طراحی میشود. خدمات قابل ارائه در کلینیک هور شامل:
- درمان دارویی موضعی و خوراکی
- درمان آکنه هورمونی
- کرایوتراپی ضایعات مقاوم
- تزریق داخل ضایعه
- تخلیه کومدونها
- LED تراپی
- لیزر کمتوان
- IPL
- لیزر Genesis
- Agnes RF
- پیلینگ سالیسیلیک اسید
- کلد پلاسما
- درمان لک و اسکار ناشی از آکنه
نظر پزشک
در طول بیش از ۳۰ سال طبابت، بارها دیدهام که مشکل بسیاری از بیماران، نبودِ درمان موثر نیست؛ بلکه قطع زودهنگام درمان، خوددرمانی یا مراجعه دیرهنگام است. آکنه یک بیماری قابل کنترل است، به شرط آنکه درمان آن علمی، مداوم و متناسب با شرایط هر بیمار باشد.

سوالات متداول (FAQ)
چرا آکنه بعد از درمان دوباره برمیگردد؟
آکنه یک بیماری مزمن و عودکننده است و درمان آن لزوما به معنی از بین رفتن همیشگی استعداد ایجاد جوش نیست. تغییرات هورمونی، استرس، بعضی محصولات پوستی، قطع درمان نگهدارنده یا عوامل دیگر میتوانند باعث بازگشت آکنه شوند. به همین دلیل، در برخی بیماران پس از کنترل آکنه، ادامه یک درمان نگهدارنده و پیگیری منظم با متخصص پوست میتواند به کاهش احتمال عود کمک کند.
آیا آکنه بزرگسالان با آکنه دوران نوجوانی فرق دارد؟
بله، آکنه بزرگسالان میتواند از نظر محل و الگوی بروز، عوامل موثر و پاسخ به درمان با آکنه دوران نوجوانی متفاوت باشد. در خانمهای بزرگسال، عوامل هورمونی میتوانند نقش مهمی داشته باشند و جوشها بیشتر در ناحیه پایین صورت، چانه و فک دیده شوند. همچنین آکنه بزرگسالان ممکن است طولانیتر و مقاومتر باشد و در برخی افراد نیاز به بررسی عوامل زمینهای و درمان اختصاصی داشته باشد.
آیا درمان آکنه بدون دارو امکانپذیر است؟
آیا آکنه کاملا درمان میشود؟
در بیشتر بیماران میتوان آکنه را به خوبی کنترل کرد، اما موفقیت درمان به تشخیص صحیح، همکاری بیمار و ادامه درمان بستگی دارد.
چه مدت طول میکشد تا نتیجه درمان مشخص شود؟
بسته به شدت بیماری، معمولا اولین علائم بهبود طی چند هفته ظاهر میشود، اما درمان کامل ممکن است چند ماه زمان نیاز داشته باشد.
آیا فشار دادن جوش باعث سریعتر خوب شدن آن میشود؟
خیر. دستکاری جوشها احتمال ایجاد لک و اسکار دائمی را افزایش میدهد.
آیا تغذیه روی آکنه تاثیر دارد؟
در برخی افراد، مصرف زیاد قندهای ساده، غذاهای با شاخص گلایسمی بالا یا برخی لبنیات میتواند آکنه را تشدید کند.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کنم؟
اگر آکنه شدید، دردناک، مکرر یا همراه با ایجاد لک و اسکار است، بهتر است هرچه زودتر توسط متخصص پوست ارزیابی شوید.
دریافت مشاوره تخصصی
اگر با آکنه، جوشهای مقاوم یا جای جوش مواجه هستید، برای بررسی تخصصی و انتخاب بهترین روش درمان میتوانید با کلینیک هور تماس بگیرید.
✓ معاینه تخصصی توسط متخصص پوست ✓ بررسی علت زمینهای آکنه ✓ طراحی برنامه درمانی اختصاصی ✓ استفاده از درمانهای دارویی و کلینیکی متناسب با شرایط هر بیمار
منابع خارجی
- American Academy of Dermatology (AAD) – Acne: Overview
- American Academy of Dermatology – Acne: Diagnosis and treatment
- AAD – Updated Guidelines for the Management of Acne
مشخصات مقاله
نویسنده: دکتر مریم ملکی، متخصص پوست، مو و زیبایی
تاریخ انتشار: مرداد ۱۴۰۵
آخرین بروزرسانی: مرداد ۱۴۰۵
زمان مطالعه: حدود ۱۰ دقیقه
لینک کوتاه این مقاله: https://drmaleki.ir/?p=28072📋
تعداد بازدید از این مطلب: 201
لطفا از عکسهای قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)
تلفن :03136662224
۰ دیدگاه