اگزمای تماسی می‌تواند با دو مکانسیم ایجاد شود:

  1. حساسیتی
  2. تحریکی

ماده‌ای که باعث ایجاد حساسیت پوستی تماسی می‌شود بنام ماده حساسیت‌زا (الرژن) نامیده می‌شود. خیلی از مردم نسبت به الرژن‌ها، واکنسی نشان نمی‌دهند ولی تعداد کمی از مردم به مرور زمان نسبت به بعضی مواد (که در تماس قبلی نسبت به آن حساس نبوده اند)، حساس می‌شوند. تماس بیشتر موجب پیدایش ضایعات خارش‌دار می‌شود.

موادی از قبیل اسیدها، حلال‌ها، قلیاها و صابون‌های قوی و مواد شوینده معمولا اگزمای تماسی تحریکی ایجاد می‌کنند. این مواد شیمیایی آزارنده‌ها (irritants) نامیده می‌شوند. بعضی مواد شیمیایی هم ازارنده و هم حساسیت‌زا هستند.

علائم اگزمای تماسی

در اگزمای تماسی، پوست در محل تماس با ماده حساسیت‌زا یا آزارنده قرمز و متورم شده و حتی ممکن است تاول بزند. تاول‌ها ممکن است بترکند و از خود دلمه و پوسته به جا بگذارند. در مراحل بعدی، پوست ممکن است تیره‌تر شده و حالت چرم مانند و چروکیده به خود بگیرد. افتراق اگزمای تماسی از سایر اگزماها گاهی مشکل است.

یافتن عامل اگزمای تماسی

معمولا متخصص پوست و بیمار درباره موادی که در خانه و محل کار با پوست شخص تماس می‌یابند بحث می‌کنند تا عامل حساسیت‌زا را بیابند. متخصص پوست ممکن است انجام تست حساسیتی ازمایش برچسب (patch test) نیز توصیه کند. این آزمایش راهی آسان و بی‌خطر برای تشخیص حساسیت‌های تماسی می‌باشد. مقادیر ناچیزی از مواد حساسیت‌زا برای یک مدت (معمولا دو روز) با چسب مخصوص بر روی پوست چسبانده می‌شوند و در صورت بروز واکنش، عامل حساسیت‌زا مشخص خواهد شد. مواد حساسیت‌زای شایع شامل نیکل، لاستیک، سیمان، چرم، بعضی داروهای موضعی، نگاهدارنده‌های موجود در کرم‌ها و لوازم آرایش، رنگ‌ها، مواد معطر، پیچک سمی، بلوط سمی و گیاهانی از این قبیل می‌باشند.

حساسیت به نیکل

نیکل در تعداد زیادی از مواد فلزی بخصوص زیورالات طلائی با خلوص پایین طلا و بدلیجات یافت می‌شود. در بسیاری از موادی که روکش کروم دارند نیکل به مقدار کافی برای ایجاد واکنش وجود دارد. در ظروف استیل نیز نیکل وجود دارد اما پیوندهای بسیار محکم آن با سایر فلزات، احتمال بروز واکنش اگزمای تماسی به استیل را در افراد حساس یه نیکل، بسیار کم می‌کند. گوشواره‌های حاوی مواد نیکل‌دار هم می‌توانند باعث ایجاد حساسیت پوستی گوش شوند که یکی از مشکلات شایع در افرادی است که به نیکل حساسیت دارند. به گفته دکتر مریم ملکی این حالت می‌تواند با سوزنی که برای سوراخ کردن گوش استفاده می‌شود و یا خود گوشواره‌ها شروع شود. در افراد باید از سوزن‌هایی استفاده شود که حاوی نیکل نباشند و بعد از آن نیز حداقل به مدت 3 هفته بالیستی از گوشوارهای بدون نیکل استفاده شود. گیرهای ساخته شده از نیکل در لباس‌ها از قبیل سگک‌ها، زیپ‌ها، دگمه‌ها و کلیپس‌ها می‌توانند ایجاد حساسیت کنند. کسانی که به نیکل حساسیت دارند باید از گیره‌های پلاستیکی استفاده کنند.

تعریق موجب تشدید حساسیت به نیکل در افراد حساس به آن می‌شود. در فضل تابستان 15-20 دقیقه پس از تماس با مواد حاوی نیکل، احساس خارش و سوزش در پوست ایجاد می‌شود. پس از یکی دو روز، ضایعات پوستی هم ممکن است پدیدار شوند. اما اگر تعرق نباشد شاید بتوان چندین ساعت از این وسایل استفاده کرد بدون اینکه مشکلی پدید آید .

حساسیت به لاستیک

مواد شیمیایی موجود در لاستیک عامل ایجاد این واکنش‌ها هستند. کسانی که به لاستیک حساسیت دارند باید از مواد دیگری استفاده کنند. لاستیک مخصوصا لاتکس همچنین می‌تواند باعث واکنش‌های حساسیتی فوری از قبیل سوزش، خارش و کهیردر محل تماس با لاستیک شود. بعضی مردم پس از تماس با لاستیک دچار خارش و ابریزش از چشم ها و بندرت تنگی نفس می‌شوند. این حالات بخصوص در افرادی که دستکش‌های تنگ و چسبان لاستیکی (نظیر دستکش‌های پزشکی) می‌پوشند ایجاد می‌شود. پوست دست در محل تماس با دستکش‌های لاستیکی ممکن است دچار حساسیت شود. در این گونه مواقع بایستی از دستکش‌های ساخته شده از وینیل یا سایر مواد مصنوعی استفاده کرد. دستکش‌های فاقد پودر جاذب معمولا کمتر ایجاد حساسیت می‌کنند.

وجود الیاف نایلونی در لباس‌های زیر نیز موجب ایجاد حساسیت‌های پوستی تماسی در محل لباس می‌شود. در این گونه موارد نیز بایستی از البسه فاقد مواد نایلونی استفاده شود.

بیشتر موارد اگزمای تماسی ناشی از کفش‌ها به دلیل مواد تشکیل‌دهنده لاستیکی که ساختار کفش هم می‌توانند ایجاد مشکل کنند. حتی در کفش‌های چرمی هم ممکن است از چسب استفاده شده باشد. در این موارد بایستی حتما ازکفش غیرلاستیکی استفاده شود.

حسایت به رنگ مو

بیشتر مردم می‌توانند بدون هیچ مشکلی، موی خود را رنگ کنند. بااین حال، بعضی‌ها نسبت به پارافنیلن دی آمین (PPD) حساسیت دارند. این ماده در رنگ موهای دایمی که با سایر مواد شیمیایی (نظیر پراکسیدها) مخلوط می‌شوند، وجود دارد.

کسانی که به PPD حساسیت دارند هرگز نباید از رنگ موی دایمی استفاده کنند. در حدود افراد حساس به PPD سبت به مواد موجود در رنگ‌‍‍‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نیمه دائمی هم حساسند. قبل از استفاده از هرگونه رنگ مویی از توصیه‌های داخل جعبه آن برای انجام یک تست حساسیت پوستی پیروی کنید. خیلی از کسانی که به PPD حساسند می‌توانند رنگ‌های موقتی برای رنگ کردن موهایشان استفاده کننده اما تعداد اندکی از افراد به این مواد حساسیت نشان می‌دهند. گرچه رنگ‌هایPPD بندرت در لباس‌های استفاده می‌شوند، ولی سایر رنگ‌هایی که با PPD واکنش متقاطع نشان می‌دهند، به فور برای رنگ کردن لباس‌ها به کار می‌روند. در نتیجه بعضی از افراد حساس به PPD نمی‌توانند لباس‌های تیره بپوشند و ناچارا بایستی از رنگ‌های روشن لباس استفاده کنند. حدود 25 در صد افراد حساس بهPDD نسبت به بعضی مواد بی‌حس موضعی نظیر بنزوکائین هم حساس هستند. در این مواقع بایستی از ترکیبات جایگزین استفاده شود.

حساسیت به فراورده‌های ارایشی بهداشتی

عطرها، لوسیون‌ها و مواد آرایشی می‌توانند ایجاد واکنش‌های حساسیت تماسی بکنند. بعضی از مردم نسبت به مواد شیمیایی معطر که در فراورده‌های ارایشی بهداشتی استفاده می‌شوند حساسند. برخی دیگر نیز به مواد شیمیایی نگهدارنده که به منظور جلوگیری از فساد این گونه فراورده‌ها به کار می‌روند حساسند. این افراد باید از فراورده‌های بدون عطر استفاده کنند. ولی حتی فراورده‌های بدون عطر هم هنوز دارای مواد معطری هستند که به منظور پوشانیدن بوی ناخوشایند بعضی از مواد شیمیایی به محصول اضافه شده‌اند. تعداد بسیار کمی فرآورده‌های واقعا بدون مواد نگهدارنده وجود دارند، ولی افراد ممکن است حتی نسبت به یک ماده شیمیایی نگهدارنده حساس بوده و نسبت به سایر مواد مشابه حساس نباشند.

حساسیت به کرومات‌ها

کرومات‌ها معمولا ایجاد واکنش‌های حساسیت تماسی ناشی از تماس ناشی با سیمان، چرم، کبریت، رنگ‌ها و مواد ضد زنگ هستند. تماس با کروم در مشاغلی که در ارتباط با اتومبیل، جوشکاری، ریخته‌گری، بتون‌ریزی، صنایع راه آهن و صنایع ترمیمی ساختمان هستند شایع است.

از کرومات‌ها برای رنگ کردن چرم به منظور ساخت کفش و لباس استفاده می‌شود. درماتیت ناشی از کفش ممکن است متعاقب پوشیدن کفش‌هایی که چرم محتوی کرومات ساخته شده‌اند، پدیدار شود. این افراد باید از کفش‌هایی استفاده کنند که در رنگ آمیزی چرم آن‌ها بجای کرومات از مواد گیاهی استفاده شده باشد. بعضی از کبریت‌ها، محتوی کرومات هستند. کبریت خاموش، دود ناشی از کبریت روشن شده و سر سوخته کبریت هم محتوی مقادیر از کرومات‌ها هستند و می‌توانند موجب بروز حساسیت شوند.

حساسیت به پیچک سمی و گیاهان هم خانواده با آن

این خانواده گیاهی پیچک سمی و بلوط سمی می‌باشد. این گیاهان علت بسیاری از مواد اگزمای تماسی هستند. واکنش پدید آمده مشابه با سایر انواع این گونه واکنش‌هاست. معمولا خطی از تاول‌های کوچک در محل تماس با گیاهان بر روی پوست بیمار بوجود می‌آید. بیماران حساس به این گیاهان سمی معمولا نسبت به فرآورده‌های روغنی این گیاهان نیز حساسند.

لطفا از عکسهای قبل وبعد بیماران در گالری عکس دیدن فرمایید.

آدرس:اصفهان- خ چهار باغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

تلفن :03116662224


تعداد بازدید از این مطلب: 0
لطفا از عکس‌های قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)

تلفن :03136662224

۰ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.