درماتیت شلاقی شیتاک (Shiitake Flagellate Dermatitis) نوعی التهاب پوستی است که پس از مصرف قارچ شیتاک خام یا نیمپز ایجاد میشود. این بیماری با ایجاد ضایعات پوستی خطی و قرمز شبیه آثار شلاق روی پوست شناخته میشود و اگرچه معمولا خطرناک نیست، اما میتواند خارش شدید و نگرانی زیادی برای بیمار ایجاد کند. در این مقاله خانم دکتر مریم غلامی، متخصص پوست و مو در اصفهان، به بررسی علائم، علت، تشخیص و درمان درماتیت شلاقی شیتاک میپردازند.

شکل 1 درماتیت شلاقی شیتاک
درماتیت شلاقی شیتاک چرا ایجاد میشود؟
عامل اصلی این بیماری، مصرف قارچ شیتاک بهصورت خام یا پخته نشده است. در این حالت، مادهای به نام لنتینان (Lentinan) که در قارچ وجود دارد، میتواند باعث ایجاد واکنش التهابی در پوست شود. پخت کامل قارچ معمولا این ماده را غیرفعال کرده و خطر بروز بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.

شکل 2 قارچ شیتاک
شیوع درماتیت شلاقی شیتاک
- این بیماری در کشورهای شرق آسیا، بهویژه چین و ژاپن، بیشتر دیده میشود.
- در تمام گروههای سنی ممکن است رخ دهد.
- در مردان نسبت به زنان شیوع بیشتری دارد.
- با افزایش مصرف قارچ شیتاک در سراسر جهان، موارد ابتلا در سایر کشورها نیز رو به افزایش است.
علائم درماتیت شلاقی شیتاک
علائم معمولا از چند ساعت تا ۵ روز پس از مصرف قارچ ظاهر میشوند و به طور متوسط حدود ۲۴ ساعت بعد شروع میشوند.
شایعترین علائم عبارتاند از:
- ضایعات پوستی قرمز و برجسته به شکل خطوط موازی یا شلاقی
- خارش شدید پوست
- درگیری بیشتر پوست تنه، اما امکان بروز در اندامها، گردن و صورت نیز وجود دارد.
- عدم درگیری مخاط دهان و سایر مخاطها
- تشدید ضایعات در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید

شکل 3 علائم درماتیت شلاقی شیتاک
در برخی بیماران علائم دیگری نیز مشاهده میشود، از جمله:
- تهوع، دلدرد یا سایر علائم گوارشی
- تب
- بیاشتهایی
- تورم موضعی پوست
- درد هنگام بلع
- بیحسی لبها هنگام غذا خوردن
- گزگز دستها یا پاها
تشخیص درماتیت شلاقی شیتاک
تشخیص این بیماری معمولا بر اساس شرح حال بیمار و معاینه پوست انجام میشود. سابقه مصرف قارچ شیتاک طی چند روز گذشته، همراه با ضایعات خطی و خارشدار، پزشک را به تشخیص این بیماری هدایت میکند. معمولا نیازی به آزمایشهای تخصصی نیست، مگر اینکه احتمال بیماریهای مشابه مطرح باشد.

شکل 4 تشخیص درماتیت شلاقی شیتاک
درمان درماتیت شلاقی شیتاک
این بیماری در اغلب موارد خودمحدودشونده است و طی ۲ روز تا ۳ هفته بهبود پیدا میکند.
درمان بیشتر با هدف کاهش علائم انجام میشود و شامل موارد زیر است:
- مصرف آنتیهیستامین برای کاهش خارش
- استفاده از کرم یا پمادهای کورتونی موضعی در صورت تجویز پزشک
- پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید
- خودداری از مصرف مجدد قارچ شیتاک تا زمان بهبود کامل
در صورت شدت علائم یا گستردگی ضایعات، مراجعه به متخصص پوست ضروری است.

شکل 5 درمان درماتیت شلاقی شیتاک
پیشگیری از درماتیت شلاقی شیتاک
- قارچ شیتاک را کاملا بپزید.
- از مصرف قارچ خام یا نیمپز خودداری کنید.
- در صورت سابقه ابتلا، از مصرف مجدد قارچ شیتاک پرهیز کنید.
- هنگام بروز علائم، از قرار گرفتن در معرض نور خورشید خودداری کنید.
بیماریهای مشابه درماتیت شلاقی شیتاک
- درماتومیوزیت
- بثورات دارویی
- درماتیت تماسی
- کهیر
- اریتم مولتیفرم
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کنیم؟
اگر پس از مصرف قارچ شیتاک دچار ضایعات پوستی خطی، خارش شدید یا تب شدید شدید، یا علائم بیش از چند هفته ادامه یافت، لازم است توسط متخصص پوست ویزیت شوید تا سایر بیماریهای پوستی نیز بررسی شوند.
سوالات متداول
آیا درماتیت شلاقی شیتاک مسری است؟
خیر، این بیماری واگیردار نیست و از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود.
آیا با هر بار مصرف قارچ شیتاک این بیماری ایجاد میشود؟
خیر، تنها در برخی افراد و معمولا پس از مصرف قارچ خام یا نیمپز رخ میدهد.
آیا قارچ شیتاک پخته نیز باعث بیماری میشود؟
در اغلب موارد، پخت کامل قارچ احتمال بروز این واکنش را به میزان زیادی کاهش میدهد.
آیا این بیماری خطرناک است؟
خیر، معمولا بیماری خوشخیم و خودمحدودشونده است، اما برای کاهش علائم و اطمینان از تشخیص صحیح، مراجعه به متخصص پوست توصیه میشود.
لینک کوتاه این مقاله: https://drmaleki.ir/?p=27773📋
تعداد بازدید از این مطلب: 318
لطفا از عکسهای قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)
تلفن :03136662224
۰ دیدگاه