نور خورشید علاوه بر نقش مهم در تامین ویتامین D، میتواند باعث پیری زودرس پوست، ایجاد لک، تشدید ککومک، آفتابسوختگی و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوست شود. استفاده صحیح از کرم ضد آفتاب، در کنار پوشش مناسب و پرهیز از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید، یکی از مهمترین راهکارهای محافظت از سلامت پوست است.
در این مقاله دکتر مریم ملکی، متخصص پوست و مو در اصفهان، شما را با نکات مهم درباره انتخاب، استفاده صحیح و باورهای نادرست درباره ضدآفتابها شما را آشنا میکنند.

شکل 1 روش صحیح ضد آفتاب زدن
۱. چه زمانی باید کرم ضد آفتاب را استفاده کنیم؟
حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض نور خورشید، کرم ضد آفتاب را روی پوست بمالید تا فرصت کافی برای تشکیل لایه محافظ روی پوست وجود داشته باشد.
اگر قصد شنا یا تعریق شدید دارید، اجازه دهید ضدآفتاب قبل از تماس با آب بهخوبی روی پوست تثبیت شود.
نکته علمی (آپدیت ۱۴۰۵): امروزه توصیه میشود حتی در روزهای ابری نیز از ضدآفتاب استفاده شود، زیرا بخش قابل توجهی از اشعه UVA از ابرها عبور میکند و در ایجاد پیری پوست و لک نقش دارد.

شکل 2 طریقهی استفاده از ضدآفتاب
۲. هر چند وقت یکبار باید ضدآفتاب را تجدید کنیم؟
اگر در فضای باز هستید، ضدآفتاب باید حداقل هر دو ساعت یکبار تمدید شود.
در صورت:
- شنا
- تعریق زیاد
- خشک کردن پوست با حوله
باید بلافاصله ضدآفتاب را دوباره استفاده کنید؛ حتی اگر روی محصول عبارت «مقاوم در برابر آب» درج شده باشد.
نکته مهم: استفاده یکباره از ضدآفتاب در ابتدای روز، محافظت کافی تا پایان روز ایجاد نمیکند.
۳. بهترین SPF برای کرم ضدآفتاب چیست؟
SPF نشاندهنده میزان محافظت پوست در برابر اشعه UVB است و به تنهایی معیار انتخاب یک ضدآفتاب مناسب نیست. توصیه ما همچنان این است که برای استفاده روزانه، ضدآفتاب با SPF 30 انتخاب مناسبی برای اغلب افراد است. افرادی که دچار بیماریهای حساس به نور، سابقه سرطان پوست یا اختلالات رنگدانهای هستند، ممکن است طبق نظر پزشک به SPF بالاتر نیاز داشته باشند.
نکته علمی (آپدیت ۱۴۰۵): علاوهبر SPF، حتما به عبارت Broad Spectrum روی محصول توجه کنید. این عبارت نشان میدهد که ضدآفتاب علاوهبر UVB، در برابر اشعه UVA نیز از پوست محافظت میکند؛ اشعهای که نقش مهمی در ایجاد پیری پوست، چینوچروک و لک دارد.
SPF چیست؟
SPF شاخصی است که میزان محافظت پوست در برابر اشعه UVB را نشان میدهد. برای بیشتر افراد، SPF 30 برای استفاده روزانه کافی است.

شکل 3 بهترین کرم ضدآفتاب
۴. نحوه صحیح استفاده از کرم ضدآفتاب
روش مالیدن کرم ضدآفتاب تاثیری در ایجاد یا جلوگیری از چروک پوست ندارد. کافی است کرم را به آرامی روی پوست پخش کنید تا تمام سطح پوست به طور یکنواخت پوشیده شود.
چروک شدن پوست بیشتر به عواملی مانند:
- افزایش سن
- ژنتیک
- نور خورشید
- تغذیه
- سبک زندگی
وابسته است، نه نحوه ماساژ دادن کرم.
نکته علمی (آپدیت ۱۴۰۵): برای صورت و گردن، مقدار ضدآفتاب باید به اندازه دو بند انگشت باشد تا محافظت واقعی ایجاد شود. استفاده کمتر از مقدار توصیه شده، میزان محافظت را کاهش میدهد.

شکل 4 عوامل چروک شدن پوست
۵. آیا SPF موجود در کرمهای آرایشی کافی است؟
خیر.
اگرچه برخی کرمپودرها، پنککها یا محصولات آرایشی دارای SPF هستند، اما معمولا مقدار مصرف آنها به اندازهای نیست که محافظت کافی در برابر نور خورشید ایجاد کند.
بنابراین توصیه میشود:
- ابتدا ضدآفتاب استفاده کنید (از ضدآفتاب لب برای لبها استفاده گردد).
- چند دقیقه صبر کنید.
- سپس محصولات آرایشی را روی آن استفاده نمایید.

شکل 5 طریقهی استفاده از کرم ضد آفتاب
۶. آیا کودکان هم باید از ضدآفتاب استفاده کنند؟
بله. مطالعات نشان دادهاند بخش قابل توجهی از آسیبهای ناشی از نور خورشید که در بزرگسالی خود را به شکل سرطان پوست یا پیری زودرس نشان میدهد، از دوران کودکی آغاز میشود.
برای کودکان:
- از ضدآفتابهای مخصوص کودکان استفاده کنید.
- انواع مینرال (فیزیکی) معمولا انتخاب مناسبتری هستند.
- علاوهبر ضدآفتاب، از کلاه، لباس مناسب و سایه نیز استفاده شود.
نکته علمی (آپدیت ۱۴۰۵): برای نوزادان زیر ۶ ماه، اولویت با دور نگه داشتن کودک از نور مستقیم خورشید و استفاده از پوشش مناسب است. استفاده از ضدآفتاب در این گروه سنی باید با نظر پزشک انجام شود.

شکل 6 انتخاب ضدآفتاب برای کودکان
۷. ضدآفتاب بهتر است یا کلاه و لباس؟
- هیچ ضدآفتابی نمیتواند جایگزین پوشش مناسب شود.
- کلاه لبهدار، لباس مناسب، عینک آفتابی استاندارد و قرار گرفتن در سایه، بهترین روشهای محافظت در برابر نور خورشید هستند.
- ضدآفتاب باید بهعنوان تکمیلکننده این اقدامات استفاده شود، نه جایگزین آنها
- امروزه لباسهایی با قابلیت محافظت در برابر اشعه فرابنفش (UPF) نیز تولید شدهاند که میتوانند در کاهش آسیبهای ناشی از نور خورشید موثر باشند.
- لازم میدانم تاکید کنم در افرادی که دچار لک، ککومک یا بیماریهای پوستی حساس به نور هستند، پرهیز از آفتاب تنها به معنی اجتناب از آفتاب گرفتن نیست.
- حتی قرار گرفتن چند دقیقهای و مکرر در معرض نور خورشید، مانند مسیر خانه تا خودرو، ایستادن در حیاط یا تراس و انجام فعالیتهای روزمره، میتواند به مرور زمان باعث تشدید لک، تخریب کلاژن، ایجاد چینوچروک و پیری زودرس پوست شود.
- از آنجا که آسیب ناشی از نور خورشید تجمعی است، محافظت روزانه از پوست اهمیت بسیار زیادی دارد.

شکل 7 ضد آفتاب مناسب پوست
اشتباهات رایج در استفاده از ضدآفتاب
- استفاده از ضدآفتاب فقط در روزهای آفتابی
- تمدید نکردن ضدآفتاب در طول روز
- استفاده از مقدار کم ضدآفتاب
- فراموش کردن گردن، گوشها، پشت دستها و لبها
- اعتماد کامل به SPF موجود در محصولات آرایشی
- تصور اینکه ضدآفتاب به تنهایی جایگزین کلاه و پوشش مناسب است.

شکل 8 استباهات رایج در استفاده از کرم ضدآفتاب
خدمات مرتبط در کلینیک
اگر با مشکلاتی مانند:
- لک صورت
- ککومک
- ملاسما
- پیری زودرس پوست
- آسیب ناشی از نور خورشید
مواجه هستید، پس از معاینه توسط پزشک، مناسبترین برنامه درمانی برای شما انتخاب خواهد شد.
نظر پزشک
👩⚕️ دکتر مریم ملکی
«بهترین ضدآفتاب، محصولی است که متناسب با نوع پوست شما انتخاب شود و به صورت منظم و صحیح از آن استفاده کنید. کیفیت استفاده، به اندازه کیفیت محصول اهمیت دارد.»
سوالات متداول
آیا در خانه هم باید ضدآفتاب بزنیم؟
اگر در کنار پنجره، نور مستقیم یا مدت طولانی در معرض نور روز قرار دارید، استفاده از ضدآفتاب توصیه میشود.
SPF ۵۰ بهتر از SPF ۳۰ است؟
برای بیشتر افراد، تفاوت محافظت این دو زیاد نیست. مهمتر از عدد SPF، استفاده صحیح و تمدید منظم ضدآفتاب است.
آیا پوستهای چرب هم باید ضدآفتاب استفاده کنند؟
بله. فقط باید از ضدآفتابهای فاقد چربی (Oil-Free) یا غیرکومدوژنیک (Non-Comedogenic) استفاده کنند.
آیا ضدآفتاب باعث کمبود ویتامین D میشود؟
استفاده معمول از ضدآفتاب معمولا باعث کمبود ویتامین D نمیشود و در صورت نیاز، این ویتامین از طریق رژیم غذایی یا مکمل قابل تامین است.
قرص ضد آفتاب پیست؟
قرصهای موسوم به ضد آفتاب، برخلاف کرمهای ضد آفتاب، جایگزین محافظت موضعی از پوست نیستند. این فرآوردهها حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند که ممکن است در کاهش بخشی از آسیب ناشی از نور خورشید نقش کمکی داشته باشند، اما نمیتوانند به تنهایی از پوست در برابر اشعه فرابنفش محافظت کنند. برای آشنایی بیشتر، مقاله «قرص ضد آفتاب چیست؟» را مطالعه کنید.
دریافت مشاوره تخصصی
اگر درباره انتخاب ضدآفتاب مناسب، درمان لکهای ناشی از آفتاب یا پیشگیری از پیری زودرس پوست سوال دارید، میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی با کلینیک تماس بگیرید.
مشخصات مقاله
نویسنده: دکتر مریم ملکی، متخصص پوست، مو و زیبایی
تاریخ انتشار: ۰۹ بهمن ۱۳۸۸
آخرین بروزرسانی: تیر ۱۴۰۵
زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه
لینک کوتاه این مقاله: https://drmaleki.ir/?p=11918📋
تعداد بازدید از این مطلب: 62561
لطفا از عکسهای قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)
تلفن :03136662224
۰ دیدگاه