تصور کنید بدون اینکه به جایی برخورد کنید یا ضربهای بخورید، ناگهان بخشهایی از بدنتان کبود شود. این دقیقا اتفاقی است که برای مبتلایان به سندرم گاردنر-دیاموند (Gardner-Diamond syndrome) میافتد. این بیماری که به آن «سندرم حساسیت به اریتروسیت» یا کبودی خود به خودی هم میگویند. این سندرم در منابع پزشکی با نام «Psychogenic Purpura» نیز شناخته میشود و نخستین بار توسط Gardner و Diamond در سال 1955 توصیف شد. در این مقاله خانم دکتر مریم ملکی، متخصص پوست و مو در اصفهان، به بررسی علائم، علت، روشهای تشخیص و درمان این بیماری میپردازند.
مثال 1 سندرم گاردنر-دیاموند
این سندرم دقیقا چیست؟
سندرم گاردنر-دیاموند یک اختلال نادر است که در آن، کبودیهای بنفش یا آبیرنگ بدون سابقه ضربه ظاهر میشوند.
این بیماری نخستینبار در سال 1955 توسط دو پزشک به نامهای Gardner و Diamond توصیف شد.
ویژگی مهم این سندرم این است که بیشتر حملات آن پس از:
استرس شدید
شوک عاطفی
اضطراب طولانیمدت
خستگی مفرط
رخ میدهد.
علائم سندرم گاردنر-دیاموند
مراحل ظهور کبودی
داستان معمولا با یک احساس عجیب شروع میشود:
- مرحله پیشدرآمد: فرد در یک نقطه خاص (معمولا پاها یا بازوها) احساس سوزش، خارش یا درد خفیف میکند.
- مرحله تورم: آن ناحیه کمی قرمز و متورم میشود.
- مرحله کبودی: در عرض چند ساعت، کبودیهای بنفش یا آبی رنگ ظاهر میشوند که ممکن است تا چند روز دردناک باشند.
شکل 2 علائم و مراحل سندرم گاردنر-دیاموند
چرا این اتفاق میافتد؟
پزشکان هنوز به طور ۱۰۰ درصد علت آن را نمیدانند، اما یکی از فرضیهها این است که بدن فرد به گلبولهای قرمز خودش حساسیت نشان میدهد.
در واقع، وقتی به دلیل استرس، مویرگهای ظریف زیر پوست نشت میکنند، سیستم ایمنی بدن به جای ترمیم عادی، واکنشی شدید نشان داده و باعث التهاب و کبودی دردناک میشود.
چه کسانی بیشتر در معرض هستند؟
این سندرم بیشتر در:
زنان جوان و میانسال
افرادی با سابقه اضطراب یا افسردگی
کسانی که تروماهای عاطفی شدید تجربه کردهاند دیده میشود.
به همین دلیل، برخی پزشکان معتقدند این بیماری روشِ بدن برای فریاد زدنِ دردهای روانی است.
تشخیص سندرم گاردنر-دیاموند
یکی از کلافهکنندهترین موارد برای بیماران مبتلا به گاردنر-دیاموند این است که معمولا آزمایشهای خون استاندارد (مثل شمارش گلبولها یا فاکتورهای انعقادی) هیچ مشکلی را نشان نمیدهند. پزشکان برای تشخیص نهایی از روشهای زیر استفاده میکنند:
لیست تشخیصهای افتراقی
پزشکان ابتدا باید بیماریهای دیگر را رد کنند که میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند:
لوپوس
واسکولیت (التهاب رگها)
اختلالات پلاکتی (ITP)
اختلالات انعقادی
پورپورای فاکتیشیال (کبودیهای خودبهخودی ناشی از فشار یا ضربه غیرعمدی)
این مرحله از تشخیص مهم است زیرا بسیاری از بیماریهای دیگر میتوانند علائم مشابهی به سندرم گاردنر-دیاموند داشته باشند.
تست حساسیت پوستی (تست اتو-اریتروسیت)
این روش تخصصیترین تست برای تشخیص سندرم است. در این تست، پزشک مقدار بسیار کمی از گلبولهای قرمز خود بیمار را برداشته و زیر پوست او تزریق میکند. اگر کبودی و درد در ناحیه تزریق ظاهر شود، احتمال ابتلا به سندرم گاردنر-دیاموند بسیار بالاست.
بررسی تاریخچه زندگی بیمار
پزشکان همچنین با بررسی تاریخچه روانی و سطح استرس بیمار، به تشخیص دقیقتر میرسند. سوالاتی مانند:
آیا بیمار اخیرا فشار روانی زیادی را تجربه کرده است؟
آیا مشکلات روحی یا اضطراب و افسردگی وجود دارد؟
این عوامل میتوانند به عنوان نشانههای مهم در تشخیص بیماری عمل کنند.
شکل 3 تشخیص سندرم گاردنر-دیاموند
درمان و مدیریت سندرم گاردنر-دیاموند
درمان این سندرم یک نسخه واحد ندارد و معمولا ترکیبی از چند تخصص (پوست، خون و روانپزشکی) است. هدف اصلی، کاهش تعداد دفعات حملات و مدیریت درد است:
درمان ریشهای (تمرکز بر روان)
از آنجایی که محرک اصلی این بیماری استرس است، بخش اصلی درمان شامل موارد زیر است:
درمان روانمحور
- رواندرمانی (CBT): درمانهای شناختی-رفتاری به بیمار کمک میکند تا الگوهای اضطرابی خود را شناسایی و کنترل کند.
- داروهای تنظیمکننده خلقوخو: داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب (مثل SSRIها) در بسیاری از بیماران باعث توقف کامل یا کاهش شدید کبودیها شدهاند.
اصلاح سبک زندگی
- تکنیکهای آرامسازی: تمرینات یوگا، مدیتیشن و تنفس عمیق برای آرام کردن سیستم عصبی خودمختار بسیار حیاتی هستند.
- شناخت محرکها: بیمار باید یاد بگیرد که چه نوع فشارهای عصبی باعث شروع واکنش پوستیاش میشود تا بتواند آنها را مدیریت کند.
شکل 4 درمان سندرم گاردنر-دیاموند
توصیه نهایی
بسیاری از افراد با دیدن کبودی روی بدنشان، دچار اضطراب میشوند. اما در مورد سندرم گاردنر-دیاموند، مهمترین توصیه این است که «زبان بدن خود را یاد بگیرید». اگر کبودیهای شما همیشه بعد از یک دوره فشار روحی ظاهر میشوند، احتمالا با این سندرم روبهرو هستید؛ اما نباید هر کبودی را به حساب استرس بگذارید.
چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه کرد؟
- تغییر در الگوی کبودی: اگر کبودیها ناگهان بسیار بزرگتر، تیره تر یا در نواحی حساس (مثل صورت یا دور چشم) ظاهر شدند.
- خونریزی از نقاط دیگر: اگر علاوه بر کبودی پوست، دچار خونریزی لثه، خوندماغهای مکرر یا وجود خون در ادرار و مدفوع شدید (اینها نشانههای اختلال جدی در پلاکت یا انعقاد خون هستند).
- تب و لرز: اگر کبودیها با تب، کاهش وزن بیدلیل یا تورم غدد لنفاوی همراه بودند.
- درد غیرقابل تحمل: اگر دردِ ناحیه کبودی به قدری است که مانع حرکت یا خواب شما میشود.
سوالات متداول درباره سندرم گاردنر-دیاموند
سندرم گاردنر-دیاموند چیست؟
یک اختلال نادر است که باعث کبودیهای دردناک و خود به خودی پوست میشود و معمولا با استرس مرتبط است.
آیا استرس واقعاً باعث کبودی میشود؟
بله. در این سندرم، استرس میتواند باعث واکنش التهابی و ایجاد کبودی شود.
آیا آزمایش خون این بیماری را نشان میدهد؟
خیر. در اغلب موارد آزمایشهای خون طبیعی هستند و تشخیص به روش حذفی انجام میشود.
آیا این بیماری خطرناک است؟
معمولا تهدیدکننده حیات نیست، اما باید بیماریهای خونی جدی ابتدا رد شوند.
آیا درمان قطعی دارد؟
درمان قطعی مشخصی ندارد، اما کنترل استرس و درمان روانپزشکی میتواند حملات را به شدت کاهش دهد.
آیا این بیماری خطرناک است؟
- این بیماری کشنده نیست.
- باعث نارسایی خونی نمیشود.
- اما کیفیت زندگی را مختل میکند.
هشدارهای اورژانسی
- افت پلاکت
- پتشی منتشر
- خونریزی مخاطی گسترده
حرف آخر با شما
عزیزانی که با این سندرم دست و پنجه نرم میکنید، به خاطر داشته باشید: کبودیهای روی پوست شما، نشانه ضعف شما نیستند؛ بلکه نشانهای هستند که بدن شما نیاز به استراحت، آرامش و توجه بیشتری دارد. به جای ترسیدن از این علائم، آنها را به عنوان یک «فرصت» برای بازنگری در سلامت روان و سبک زندگیتان ببینید.
منابع مرتبط:
Symptoms and Genetics of Gardner-Diamond Syndrome
Gardner-Diamond Syndrome: Case Study and Review
Gardner-Diamond Syndrome - Disease Overview
Clinical Research on Psychogenic Purpura
Psychogenic Purpura (Gardner-Diamond) Analysis
Gardner-Diamond Syndrome: Clinical Images and Facts
لینک کوتاه این مقاله: https://drmaleki.ir/?p=27304📋
تعداد بازدید از این مطلب: 9
لطفا از عکسهای قبل و بعد بیماران در گالری تصاویر دیدن فرمایید.
آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)
تلفن :03136662224
۰ دیدگاه